Stops

Geschreven door Ytos

donderdag 19 januari 2006 20:53

Een vraag die op het forum voorkwam en wellicht voor velen interessant is: hoe zit dat nou met "een stopje over- of onderbelichten". Voordat dit te beantwoorden valt, moet je even het principe van fotograferen in je koppie hebben. Je hebt een lichtgevoelig medium (bij de EOS de CMOS) en daar moet een bepaalde hoeveelheid licht op komen. Teveel geeft overbelichting; te weinig onderbelichting. De juiste belichting krijg je door een combinatie van sluitertijd en diafragma.

Zie het al een bak die je moet vullen met water. De kraan geeft een bepaalde maximum hoeveelheid water per minuut, zeg 10 liter. Moet je 50 liter water hebben, dan moet de kraan 5 minuten open staan. Immers, 10x5=50.

Zet je de kraan half open (5 liter/minuut), dan moet de kraan 2x zo lang (=10 minuten) open. Immers, 5x10=50.

Zet je de kraan een kwart open (2,5 liter/minuut), dan moet de kraan 4x zo lang (20 minuten) open. Immers, 2,5x20=50.

Enzovoort.

De stops van sluitertijden werken ook zo, als volgt. Als de sluiter 2x zo snel opengaat, ga je 1 stop minder belichten. Neem het volgende rijtje:

(Langzame sluitertijd)
1/30
1/60
1/125
1/250
1/500
1/1000
1/2000
etc.
(Snelle sluitertijd)

Je ziet dat de sluitertijd steeds halveert. Dat is een stop minder belichting. Er zijn ook tussenliggende waardes. Tussen de meeste waarden die in het rijtje staan biedt de 300D nog 2 waardes. Dus van 1/30 naar 1/40 naar 1/50 naar 1/60. De stap van 1/30 naar 1/40 is dan 1/3 (een-derde) stop minder belichting.

Hetzelfde geldt voor het diafragma. Daar heb je het rijtje:

(Grote opening)
4.0
5.6
8.0
11.0
16.0
22.0
32.0
(Kleine opening)

Elke stap naar beneden levert een kleinere opening op en dus een stop minder belichting. Ook hier heeft de 300D weer 1/3-stop tussenliggende waarden.

Hoe kun je dit nu toepassen??? Stel, je hebt een situatie waarbij de camera aangeeft 1/30 sluitertijd bij diafragma 16. Je wilt echter 1/60 gebruiken, om welke reden dan ook. Als je je sluitertijd nu instelt van 1/30 naar 1/60 (= 1 stop onderbelichten) maar je wilt een gelijke lichtwaarde houden, dan moet je je diafragma juist een stop overbelichten, dus van 16 naar 8 zetten.

Ik hoop dat het zo duidelijk is. Realiseer je dat een klein diafragma-getal een grote opening is. 11 is gemiddeld. 8 is groter, 5.6 is nog groter etc. Een hoge Tv-waarde is een snelle sluitertijd. Voorbeeld: 1/500 is sneller dan 1/250.